Tekst

De Greidhoeke

Fotografie

Beeldbank Bestemming Noardwest

Delen

Vanaf het wad tot in het hart van Friesland kronkelt de Slachtedyk. Ooit een 'slot op de deur' tegen hoog zeewater. De Slachte loopt van van Oosterbierum (Waddenzeedijk) tot Raerd (Greidhoeke). Één keer in de vier jaar lopen 15.000 deelnemers de 42.195 meter door Noordwest-Friesland, dan is er langs de route veel aandacht voor cultuur in de breedste zin van het woord.

De Slachtedyk is een zogeheten slaperdijk. Dat is een reservedijk, in het binnenland, die bij het eventuele doorbreken van de primaire dijk belangrijk werd. Nederland kende in de late middeleeuwen nog al wat overstromingen: de Allerheiligenvloed (1570), de Kerstvloed (1717) en de Stormvloed van 1825. En later in 1953 (Zeeland) en in 1965 in Friesland, toen zo';n 20% van de provincie natte voeten had.

De oudste delen
De oudste delen van de dijk dateren van vóór het jaar 1000. Latere stukken zijn omstreeks 1200 aangelegd. Daarmee kwam er één dijk als 42 km lange waterkering. De dijken werden veelal gebouwd op hoger gelegen stukken waar vaak toestemming voor nodig was van de landeigenaren. Ook het onderhoud zorgde voor de nodige problemen.

Voorheen gebeurde dit door eigenaren van het land en door kloostermonniken. Maar niet altijd met veel enthousiasme. Vanwege inkomend handelswaar zijn er in de Slachte 'sylen' (brugsluizen) te vinden. Waren werd per boot naar de dorpjes vervoerd en andersom. 

De eerste waterschappen
Vanaf 1498 werd het onderhoud beter geregeld omdat er een centraal bestuur in Friesland kwam. Bewoners moesten contributie betalen waarmee het onderhoud van de dijken werd gefinancieerd en dit kwam de veiligheid ten goede. Later werd dit geregeld via waterschappen.

Sinds 2000 is de hele dijk in het beheer van It Fryske Gea. Daarmee kwam er een beheerder. Sinds dat jaar is er iedere vier jaar een marathonwandeling. Voor veel Friezen een belangrijke dag en een ultieme prestatie om de Slachte te bedwingen.

Meer over it Fryske Gea

Meer over de Slachtemarathon

Slachtedyk - 42 km

Onderweg op de Slachtedyk...